dr Mariusz Miąsko – Prezes Kancelarii Prawnej Viggen Sp.j.
W poprzednich publikacjach wskazywałem, że zasadniczo odpowiedzialność za nieprawidłowe zabezpieczenie ładunku przewożonego po drogach publicznych spoczywa na nadawcy. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w licznych prawomocnych orzeczeniach sądów powszechnych, które co do zasady wyłączają odpowiedzialność przewoźnika za tego rodzaju naruszenia. Od tej reguły istnieją jednak wyjątki. Jeden z nich dotyczy kategorii naruszeń określanych jako „naruszenia przepisów o zdatności technicznej pojazdów”, która stosunkowo niedawno została wprowadzona do polskiego systemu prawnego.
W kontekście kontroli drogowych prowadzonych przez organy kontrolne, w szczególności Inspekcję Transportu Drogowego, istotne jest rozstrzygnięcie, czy w przypadku ujawnienia podczas kontroli usterek wskazanych w załączniku nr 4 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego możliwe jest zastosowanie regulacji określonej w poz. 9.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, odpowiadającej pozycji 5.2 tabeli 5 załącznika I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, zawierającego wykaz poważnych, bardzo poważnych oraz najpoważniejszych naruszeń przepisów transportowych.
W praktyce sprowadza się to do odpowiedzi na pytanie, czy Inspekcja Transportu Drogowego może zakwalifikować takie naruszenie jako NN – Najpoważniejsze Naruszenie, którego konsekwencją jest wszczęcie postępowania dotyczącego utraty dobrej reputacji przewoźnika, stanowiącej jeden z podstawowych warunków posiadania licencji transportowej zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2016/403.
Jak wskazywano już wcześniej, odpowiedzialność za nieprawidłowe unieruchomienie ładunku co do zasady ponosi nadawca. Istnieją jednak sytuacje wyjątkowe, w których odpowiedzialność może zostać przypisana również przewoźnikowi. Warunkiem jest łączne spełnienie trzech przesłanek.
Po pierwsze, usterka musi dotyczyć elementu samego środka transportu, a nie zewnętrznych urządzeń służących do mocowania ładunku. Przykładowo może chodzić o uszkodzenie linki wzmacniającej dach naczepy plandekowej, wyrwanie punktu mocowania, niewystarczającą wytrzymałość punktów mocujących względem sił wymaganych do prawidłowego zabezpieczenia ładunku, skorodowane zawiasy drzwi wykorzystywane przy metodzie ścisłego upakowania czy uszkodzenie wzmocnionej plandeki naczepy typu XL.
Po drugie, stwierdzona usterka musi zostać zakwalifikowana jako usterka niebezpieczna.
Po trzecie, podczas kontroli na skrzyni ładunkowej pojazdu musi znajdować się ładunek stwarzający potencjalne zagrożenie.
Powyższe wynika bezpośrednio z załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym zawierającego wykaz naruszeń obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego, wysokości kar pieniężnych oraz klasyfikację poszczególnych naruszeń. W punkcie 9 uregulowano naruszenia przepisów dotyczących zdatności technicznej pojazdów. Z kolei punkt 9.2 przewiduje sankcję za wykonywanie przewozu pojazdem posiadającym niebezpieczne usterki podwozia lub innego wyposażenia. Za każde takie naruszenie przewidziano karę pieniężną w wysokości 2 000 zł oraz kwalifikację naruszenia jako grupy 5.2 NN.
Jeżeli więc nadawca zamówił pojazd spełniający wymagania techniczne umożliwiające prawidłowe zabezpieczenie ładunku określoną metodą mocowania, natomiast przewoźnik podstawił środek transportu niespełniający tych wymagań, odpowiedzialność za skutki nieprawidłowego zabezpieczenia ładunku może wyjątkowo zostać przypisana właśnie przewoźnikowi. Takie rozwiązanie należy uznać za racjonalne i zgodne z założeniami ustawodawcy.
W opisanej sytuacji ustawodawca krajowy przewidział stosunkowo niewielką karę pieniężną wynoszącą 2 000 zł. Jednocześnie jednak ustawodawca unijny uznał tego rodzaju naruszenie za jedno z najpoważniejszych, kwalifikując je jako NN (Najpoważniejsze Naruszenie) w rozumieniu rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403.
Należy przy tym podkreślić, że wydanie przez Inspekcję Transportu Drogowego lub Policję decyzji administracyjnej stwierdzającej takie naruszenie skutkuje obowiązkiem wszczęcia wobec przewoźnika postępowania w sprawie utraty dobrej reputacji, co w konsekwencji może prowadzić do cofnięcia licencji transportowej.
Przygotował
dr Mariusz Miąsko
Prezes Kancelarii Prawnej Viggen Sp.j.
Szanowny Przewoźniku,
Jeżeli chcesz zweryfikować stan techniczny swojej floty pod kątem ryzyka naruszeń przepisów o zdatności technicznej pojazdów oraz ograniczyć możliwość utraty licencji transportowej w związku z nieprawidłowym zabezpieczeniem ładunku, warto przeprowadzić profesjonalny audyt środków transportu. Skontaktuj się z nami!
Logistic Technologies sp. z o.o.
jak@logistictechnologies.pl , biuro1@logistictechnologies.pl
